Afgelopen donderdag woonde ik de crematie bij van mijn schoonmoeder, die op 99-jarige leeftijd was overleden. Om redenen die ik hier niet uit de doeken ga doen had ik al jaren geen enkel contact met haar gehad en het zal dus wel duidelijk zijn dat ik niet vreselijk verdrietig gestemd naar de crematie ging. Toch werd ik op diverse momenten emotioneel geraakt.

Mijn schoonmoeder was rooms-katholiek, maar er was geen kerkdienst. Er was wel een oude pastoor, die de laatste tijd regelmatig bij mijn schoonmoeder op bezoek kwam. Hij hield een standaardpraatje. (De teksten die hij uitspraak waren op schrift gezet en uitgedeeld. Op diverse plaatsen stond “h/z”, dat naar gelang van de overledene kon worden uitgesproken als “haar” of “zijn”.) In zijn ‘preek’ refereerde hij herhaaldelijk aan de overleden dochter van de overledene, met wij zij nu verenigd zou worden. Die overleden dochter was Boukje, mijn vrouw. Ik ben volstrekt ongelovig en geloof dus niet dat Boukje nu samen met haar moeder in de hemel is. Ik vond het bijna ongepast dat die pastoor Boukje, van wie hij de naam waarschijnlijk pas gehoord had bij de voorbereiding van de crematie, noemde onder de vermelding dat zij in de hemel zou zijn. Boukje geloofde daar zelf ook niet in.

Na die pastoor heeft Sjouk nog wat gezegd. Zij is de tweelingzus van Boukje. Uiteraard noemde zij ook haar tweelingzus en was daarbij zeer geëmotioneerd, wat bij mij een soortgelijke reactie losmaakt. Als er iemand is die Boukje nog altijd net zo mist als ik, is zij het wel. Ruim eenenvijftig jaar hebben zij een zeer hechte band gehad. Dat is zo’n twintig jaar langer dan mijn band met Boukje.

Naast Sjouk, die ik diverse keren per jaar zie, heb ik nog een schoonzus en zwager, die ik ook al geruime tijd niet gesproken had, al heeft dat geen welomschreven reden. Tegen mijn verwachting in (Ik zou het niet vreemd gevonden hebben als zij gezegd hadden ‘Wat doe jij hier ineens?’) zeiden zij en hun kinderen nadrukkelijk dat ze het plezierig vonden dat ik daar was. (Alleen Sjouk en haar man heb ik ooit verteld waarom ik geen contact meer met mijn schoonmoeder had.) Waarom was ik er dan eigenlijk? Ik ga nooit naar een begrafenis of crematie vanwege de overledene. Die weet immers toch niet of ik er ben. Ik ga erheen voor de overlevenden, in dit geval vooral voor Sjouk.

Evert

”De dag brak aan met vuur en rook. Laag in het oosten waren zwarte wolkenstrepen als de rook van een zwarte brand.” Zo begint een passage in het eerste deel van de Nederlandse vertaling van ‘The Lord of the Rings’. Ik las die passage voor het eerst, omdat hij was afgedrukt in de Prismapocket van ‘De hobbit’, die ik een kleine zestig jaar geleden had aangeschaft en waarover ik zeer enthousiast was. Die passage uit ‘In de Ban van de Ring’ deed mij direct besluiten die boeken aan te schaffen. Ik beschik dan ook nog altijd over die eerste uitgave in drie gebonden delen. Inmiddels beschik ik over meerdere uitgaven, waaronder de Nederlandse vertaling in dundruk in één band en een Engelse uitgave in drie gebonden delen, met ‘goud op snee’.

Onder de lezers van dit blog zullen er vrij veel zijn – neem ik aan – die, al hebben ze de boeken niet gelezen, wel de drie films van LOTR hebben gezien. Die films heb ik intussen diverse malen gezien. Ik heb ze op dvd en bij een vriend heb ik ook wel eens de extended version op dvd gezien. Ik heb diverse films gezien, die gebaseerd zijn op door mij gewaardeerde boeken. Een film hoeft van mij niet per se de verhaallijn van het boek te volgen. Ik ken LOTR (de boeken) van begin tot eind en weet dus vrij goed wat niet in de film voorkomt en wat aan de film is toegevoegd. De toevoegingen vind ik niet storend, wel overbodig, omdat ze nauwelijks iets aan het verhaal toevoegen. Wat ik jammer vind is dat Tom Bombadil niet in de film voorkomt. In het verhaal is hij een bijzondere figuur, omdat hij de enige persoon in Middle Earth is op wie de Ring geen enkele invloed heeft.

LOTR wordt vooraf gegaan door ‘De hobbit’. Daarvan zijn/worden ook drie films gemaakt. De eerste is inmiddels op dvd verschenen. Drie films van één – niet eens zo dik – boek leek me wat veel. Dan zou er wel veel bij verzonnen moeten worden. Nou, dat hebben ze gedaan. Als je ‘De hobbit’ niet kent, vind je de film misschien best aardig. LOTR was, terecht, een groot succes. Dus maak je een ‘vervolg’. Ik neem aan om puur commerciële reden. Nu maar hopen dat ‘De hobbit’ net zo’n succes is. Kassa! Ik denk dat J.R.R. Tolkien (de auteur) zich in zijn graf zou omdraaien als hij zag wat ze van zijn verhaal gemaakt hebben. Ik zal de volgende twee delen niet aanschaffen. Geef mij het boek maar. Nee, doe maar niet, ik heb het al, in het Engels en het Nederlands.

Evert

De afgelopen week heb ik weer eens gevlogen (in een vliegtuig): Amsterdam – Valencia en terug. Als ik een rangorde van vervoersmogelijkheden zou maken in de volgorde ‘minst aangename’ tot ‘meest aangename’, zou die er als volgt uitzien:
1. vliegtuig;
2. touringcar;
3. boot;
4. auto;
5. tram/metro/lijnbus;
5. fiets/trein (afhankelijk van de af te leggen afstand).

Touringcar en vliegtuig scoren vrijwel gelijk, maar de eerste heeft nog het voordeel dat hij tussentijds kan stoppen, zodat de passagiers even de benen kunnen strekken. Vliegen kan best aardig zijn als het gedaan wordt in een eenmotorig schroefvliegtuigje of een helikopter. Amsterdam – Valencia is een relatief korte vlucht (iets meer dan twee uur), maar ik neem toch vele keren liever de Intercity naar Groningen (reistijd twee uur en zeven minuten). Je hoeft dan ook niet al ruim vóór het vertrek aanwezig te zijn in verband met allerlei veiligheidsprocedures en in geval van vertraging (we vertrokken met een vertraging van drie kwartier uit Valencia) is een stationsrestauratie een veel aangenamer omgeving dan de vertrekhal van een vliegveld.

Een boot heeft als voordeel dat je je redelijk vrij kunt bewegen. Een nadeel, althans naar mijn smaak, is het uitzicht. Dat kan wellicht nog aardig zijn als de boot dichte onder een kust vaart, maar midden op zee is er toch weinig variatie. Een ander nadeel is de deining. Echt zeeziek ben ik sinds mijn zeer jonge jeugd niet geweest, maar erg lekker voel ik me toch nooit. Ik heb wel eens een tocht van een hele middag over de IJssel gemaakt. Die tocht kun je beter maken op een fiets over de dijk, want met zo’n boot schiet het niet op.

Ik heb maar heel weinig auto’s meegemaakt, waarin ik min of meer plezierig zat. Zelfs na een kort ritje in de stad heb ik pijn in mijn spieren na het uitstappen (en dat was al lang voordat ik de nadelige gevolgen van roken aan den lijve ging ondervinden). Het kost mij sowieso altijd een hoop moeite om uit een auto te komen en ik heb er altijd moeite mee de veiligheidsgordel goed vast te klikken. Zelfs als ik een rit over een lange afstand met een autobezitter kan meerijden, geef ik toch vaak de voorkeur aan de trein en laat ik mij hoogstens naar het station brengen. (Wat mij betreft is alles boven de 50 km een lange afstand.)

Het zal nu wel duidelijk zijn waarom ik nooit buiten een grote stad zou willen wonen. Je maag er al blij zijn als er één maal per uur openbaar vervoer is. En als het dan toch een grote stad moet zijn, dan gaat mijn voorkeur toch zeer duidelijk uit naar Amsterdam, waar alles binnen fietsbereik is, inclusief de stations in die gevallen waarin ik het platteland weer eens moet bezoeken

Evert